İlk ayrım: Mal mı hizmet mi, müşteri şirket mi tüketici mi?
Avrupa’da ticaret yapan bir işletme, satışın niteliğini açıklığa kavuşturmadan KDV kaydına karar vermemelidir. Fiziksel ürünün AB dışından ithal edilmesi, AB içinde depolanıp satılması ve uzaktan hizmet verilmesi aynı işlem değildir. Ayrıca ticari müşteriye yapılan B2B satış ile nihai tüketiciye yapılan B2C satış farklı kurallara tabi olabilir.
İlk çalışma kağıdına satıcı ülkesini, müşteri ülkesini, müşteri tipini, malın bulunduğu yeri, teslimat yolunu ve faturayı kimin düzenlediğini yazın. Bu tablo, muhasebeciyle yapılan görüşmede yanlış varsayımları azaltır.
EORI, KDV, OSS ve IOSS'u ayırın
EORI gümrük işlemlerindeki ekonomik operatör kimliğiyle ilgilidir. KDV işlem türüne göre doğabilecek vergisel yükümlülükleri ifade eder. OSS/IOSS ise belirli uygun sınır ötesi işlemler için öngörülen özel sistemlerdir; her işlemde geçerli oldukları veya tüm yerel kayıtların yerine geçtikleri varsayılmamalıdır.
Örneğin Fransa’da stok tutarak başka AB ülkelerine satış yapan bir işletmenin değerlendirmesi, Türkiye’den doğrudan bir AB tüketicisine ürün gönderen işletmeninkiyle aynı değildir. Malın geçtiği sınırlar, pazaryerinin rolü ve kimin ithalatçı olduğu bilgisi işlemi anlamak için gereklidir.
Üç örnek fatura dosyası
Örnek A – AB içinde şirkete ürün satışı: Alıcının ticari statüsünü, teslimat yerini ve gerekli taşıma kanıtlarını ayrı kaydedin. Yalnız alıcının şirket adını bilmek doğru KDV uygulamasını belirlemek için yeterli değildir.
Örnek B – Tüketiciye çevrimiçi satış: Satıcının faaliyet ve stok ülkeleriyle tüketicinin ülkesi farklı olabilir. Ödeme, pazaryeri ve lojistik hizmetleri faturanın yerini almaz; mevcut kayıtlar ve uygulanabilen beyan sistemi incelenmelidir.
Örnek C – Uzaktan danışmanlık hizmeti: Mal taşınmadığı için fiziksel ürün ithalat akışı olmayabilir. Buna rağmen müşteri statüsü, ifa yeri ve fatura kuralları ayrıca değerlendirilmeli; mallara uygulanan örnek doğrudan kopyalanmamalıdır.
Muhasebeciyle görüşmeden önce hazırlayın
- Her satış modeli için örnek sipariş ve fatura akışını yazın.
- Müşterilerin tüketici veya ticari işletme olduğunu belirtin.
- Fiziksel ürünler için stok yeri, gönderim ve teslim ülkelerini ayırın.
- Aracı platform ve ithalatçının rolünü belgeleyin.
- Halihazırdaki vergi numaraları ve beyan sistemlerinin kapsamını kontrol edin.
- Yeni bir ülkeye stok yerleştirmeden önce vergi ve ürün uygunluğunu yeniden değerlendirin.
Bu içerik vergi oranı, istisna veya kayıt zorunluluğu hakkında kişisel karar vermez. Resmî kaynakları güncel haliyle inceleyin ve gereken durumlarda yetkili vergi uzmanından görüş alın.