Önce en temel fark: biri bugün var, diğeri hâlâ teklif
ABD LLC bugün ABD eyalet hukuklarına göre kurulabilen mevcut bir şirket yapısıdır. EU Inc ise 7 Ekim 2026 itibarıyla AB yasama sürecinde olan ve henüz kurulması mümkün olmayan bir şirket formudur.
Bu nedenle karşılaştırma yapılırken EU Inc'in nihai kuralları kesinleşmiş bir ürün gibi ele alınmamalıdır.
LLC ve EU Inc aynı problemi çözmeye mi çalışıyor?
Tam olarak değil.
ABD LLC çoğu eyalette esnek yönetim ve vergileme seçenekleri sunan yerleşik bir şirket formudur. EU Inc'in temel amacı ise Avrupa'daki farklı ulusal şirket hukuku sistemleri arasında sınır ötesi büyümeyi kolaylaştırmak ve ortak bir dijital şirket hukuku çekirdeği oluşturmaktır.
Dolayısıyla yapıların doğduğu hukuki ve ekonomik ortam farklıdır.
EU Inc'in Avrupa bağı ne kadar güçlü?
Mevcut teklif EU Inc'in kayıtlı ofisinin bir AB üye devletinde bulunmasını şart koşuyor. Ayrıca merkezî yönetim veya ana iş yeri de AB içinde bulunmalı ve yönetim kurulunda en az bir AB yerleşik direktör olmalı.
Bu nedenle EU Inc, Avrupa'da hiçbir faaliyeti olmayan bir girişim için yalnız uzaktan kayıt aracı olarak tasarlanmıyor.
ABD LLC'de ise kuruluş eyalet hukukuna dayanır; Avrupa'da faaliyette bulunulduğunda ayrı AB vergi, KDV ve işveren yükümlülükleri doğabilir.
Avrupa'da satış yapmak için LLC yeterli mi?
Bir ABD LLC Avrupa müşterilerine satış yapabilir. Ancak “ABD şirketim var, Avrupa'da başka yükümlülüğüm olmaz” yaklaşımı doğru değildir.
Faaliyete göre Avrupa'da şunlar gündeme gelebilir:
- KDV kaydı,
- OSS/IOSS,
- ithalat,
- sabit iş yeri,
- yerel çalışan kaydı,
- sosyal güvenlik,
- yerel depo veya stok,
- tüketici hukuku,
- sektörel izinler.
EU Inc de bütün bu yükümlülükleri ortadan kaldırmaz. Fark, şirket hukuku çekirdeğinin AB ortamı için tasarlanmış olmasıdır.
Vergi tarafında hangisi daha avantajlı?
Bu soruya tek bir cevap vermek mümkün değil.
ABD LLC'nin vergilendirilmesi eyalet/federal seçimlere, üye sayısına ve sahiplerin vergi statüsüne göre değişebilir. Türkiye veya Avrupa'da yaşayan kurucular için kendi ikamet ülkelerinin vergi kuralları da önem taşır.
EU Inc ise ortak AB kurumlar vergisi yaratmıyor. Kayıt ülkesi, gerçek yönetim ve faaliyet modeli önemini koruyor.
Bu yüzden “LLC daha az vergi” veya “EU Inc tek vergi” gibi genellemeler sağlıklı değil.
Yatırım almak isteyen startup için fark nedir?
ABD startup ekosisteminde kurumsal yatırımcıların önemli bölümü özellikle büyüme aşamasında Delaware C-Corp gibi yapılara alışkındır. LLC bazı yatırımcılar açısından vergi ve fon yapısı nedeniyle daha az tercih edilebilir.
EU Inc ise baştan itibaren yatırım ve pay yapısını sınır ötesi büyüme ihtiyaçlarına göre harmonize etmeyi hedefliyor.
Teklifte:
- dijital pay sicili,
- farklı pay sınıfları,
- dönüştürülebilir araçlar,
- warrant'lar,
- EU-ESO
gibi unsurlar bulunuyor.
Komisyon ayrıca daha geniş 28. rejim gündeminde SAFE benzeri yatırım sözleşmelerine de uygun ortak bir ortam hedefliyor.
Çalışan opsiyonlarında fark nasıl düşünülmeli?
ABD startup'larında çalışan hisse opsiyonu yaygın bir uygulamadır, ancak vergi rejimi şirket ve çalışan statüsüne göre değişir.
EU Inc'in EU-ESO önerisi, çalışan opsiyonlarında Avrupa genelinde daha ortak bir çerçeve oluşturmayı amaçlıyor. Özellikle vergileme olayının payların elden çıkarıldığı ana ertelenmesi önerisi dikkat çekiyor.
Buna rağmen çalışan bordrosu, sosyal güvenlik ve iş hukuku ulusal kalmaya devam edecek.
Dijital kuruluş açısından hangisi daha kolay?
ABD'de LLC kuruluşu bugün birçok eyalette tamamen online ve oldukça hızlı yapılabiliyor. Bu sistem fiilen çalışan ve olgun bir altyapıya sahip.
EU Inc ise benzer dijital kolaylığı Avrupa ölçeğinde ortaklaştırmayı hedefliyor. Fast-track yol için 48 saatlik kayıt hedefi bulunuyor.
Ancak EU Inc henüz teklif olduğu için gerçek kullanıcı deneyiminin nasıl olacağı ancak uygulama başladıktan sonra görülebilecek.
Banka hesabı açısından şirket formu tek başına yeterli mi?
Hayır. Hem ABD LLC hem de gelecekteki EU Inc için banka ve ödeme kuruluşları KYC/AML kontrollerini ayrıca yapacaktır.
Bankalar genellikle şunlara bakar:
- sahiplik ve faydalanıcılar,
- kurucuların ikametleri,
- faaliyet ülkeleri,
- müşteri ve tedarikçi yapısı,
- para akışının kaynağı,
- şirketin gerçek ekonomik bağlantısı.
Şirketi hızlı kurmak banka hesabının otomatik açılacağı anlamına gelmez.
Avrupa merkezli operasyon için hangi yapı daha doğal?
Şirketin ekibi, müşterileri, yatırımcıları ve yönetimi ağırlıklı olarak Avrupa'daysa EU Inc kabul edildiğinde daha doğal bir hukuki çerçeve sunabilir.
ABD pazarı, ABD yatırımcıları veya ABD merkezli operasyon baskınsa ABD yapısı daha mantıklı olabilir.
Karar yalnız kuruluş maliyeti değil, uzun vadeli operasyon haritasına göre verilmelidir.
Türkiye'den kurucu için özel nokta
Türkiye'de yaşayan bir kurucu hem ABD LLC hem de ileride EU Inc sahibi olabilir; ancak kişisel vergi, şirketin gerçek yönetimi ve Türkiye ile şirket arasındaki ilişkiler ayrıca analiz edilmelidir.
EU Inc sahibi olmak da ABD LLC sahibi olmak da kişisel olarak Avrupa'da oturum veya çalışma hakkı vermez.
Karşılaştırmayı hangi sorularla yapmalı?
“Hangisi daha ucuz?” yerine şu sorular daha faydalıdır:
- Ana müşteriler nerede?
- Yatırımcılar hangi yapıyı tercih ediyor?
- Ekip nerede çalışıyor?
- Yönetim nereden yapılıyor?
- Hangi pazarda banka ve ödeme altyapısı gerekiyor?
- Çalışan teşvik planı olacak mı?
- 2–5 yıl içinde şirket nerede büyüyecek?
Sonuç
ABD LLC ve EU Inc birbirinin tam karşılığı değildir. LLC bugün kullanılabilen yerleşik bir ABD yapısıdır; EU Inc ise Avrupa içinde sınır ötesi şirket hukukunu harmonize etmeyi amaçlayan gelecek bir modeldir.
Avrupa operasyonu için EU Inc'in avantajı şirket hukukunun AB gerçekliğine göre tasarlanması olabilir. Ancak vergi, çalışan ve operasyon yükümlülüklerinin tamamını tekleştirmediği için karar yine şirketin gerçek faaliyet modeline dayanmalıdır.