Kısa cevap: Türk vatandaşlığı engel mi?
Mevcut Komisyon teklifi kurucular için ayrı bir AB vatandaşlığı şartı koymuyor. EU Inc bir veya daha fazla gerçek ya da tüzel kişi tarafından kurulabilecek ve teklif üçüncü ülke yatırımcılarını da açık biçimde dikkate alıyor.
Bu nedenle Türk vatandaşlığının tek başına EU Inc kurucusu olmaya engel olduğunu söylemek için mevcut metinde dayanak yok.
Ancak bu “Türkiye'den oturduğum yerden hiçbir ek koşul olmadan şirket kurarım” anlamına gelmiyor.
EU Inc bugün kurulabilir mi?
Hayır. 7 Ekim 2026 itibarıyla EU Inc hâlâ yasama sürecindedir ve resmî başvuru sistemi açık değildir.
Dolayısıyla bugün “EU Inc şirketi açıyoruz” şeklinde pazarlanan bir hizmet, resmî EU Inc kuruluşu olamaz.
Teklif kabul edilse bile mevcut metin uygulamanın yürürlüğe girişten 12 ay sonra başlamasını öngörüyor.
Şirketin AB içinde bağlantısı olmak zorunda
Türk kurucular açısından en önemli şartlardan biri şirketin Avrupa ile gerçek hukuki bağlantısıdır.
EU Inc'in:
- kayıtlı ofisi bir AB üye devletinde olmalı,
- merkezî yönetimi veya ana iş yeri AB içinde bulunmalı.
Bu nedenle şirket Türkiye'de tamamen yönetilen ve Avrupa'da hiçbir faaliyet bağı olmayan yalnız kâğıt üzerinde bir yapı olarak düşünülmemeli.
En az bir AB yerleşik direktör şartı
Teklif yönetim kurulundaki direktörlerin gerçek kişiler olmasını ve en az bir direktörün AB'de yerleşik bulunmasını öngörüyor.
Türkiye'den kurucular için bu şart yönetim yapısını etkileyebilir.
Kurucu kendisi AB'de ikamet etmiyorsa şirketin yönetim kurulunda şartı sağlayan başka bir gerçek kişi bulunması gerekebilir. Bu kişinin yalnız formalite için atanabileceğini varsaymak doğru değildir; direktörlük hukuki sorumluluk taşıyan gerçek bir görevdir.
Türk kurucu dijital kimliği nasıl kullanacak?
EU Inc kuruluşunun eIDAS uyumlu elektronik kimlik ve imza araçlarıyla online yürütülmesi hedefleniyor.
Ancak Türkiye'den bir kurucunun hangi elektronik kimlik aracıyla sisteme gireceği ve ulusal sicillerin üçüncü ülke kimliklerini nasıl doğrulayacağı henüz nihai teknik uygulamayla kesinleşmiş değil.
Bugün şu tür iddialardan kaçınmak gerekir:
- “Türk kimlik kartı otomatik kabul edilecek”,
- “e-Devlet hesabı yeterli olacak”,
- “yalnız pasaport yükleyerek şirket kesin kurulur”.
Bunların cevabı uygulama sistemi yayımlandığında netleşecek.
Banka hesabı otomatik açılır mı?
Hayır. EU Inc'in dijital kuruluş süreci banka KYC/AML yükümlülüklerini kaldırmaz.
Banka veya ödeme kuruluşu Türk kurucudan örneğin şu bilgileri isteyebilir:
- kimlik ve adres kanıtı,
- şirket faaliyetinin açıklaması,
- fon kaynağı,
- faydalanıcı sahiplik bilgileri,
- müşteriler ve hedef ülkeler,
- şirketin gerçek yönetim ve operasyon bağlantısı.
Bu süreç bankanın kendi risk politikalarına bağlı olacaktır.
EU Inc oturum veya çalışma hakkı sağlar mı?
Hayır. Bu konu özellikle Türkiye'den girişimciler için çok önemli.
EU Inc şirket hukuku düzenlemesidir. Şirket ortağı veya direktörü olmak otomatik olarak Schengen vizesi, oturum izni veya çalışma hakkı vermez.
Kurucu Fransa, Almanya veya başka bir ülkede fiilen yaşayacak ve çalışacaksa ilgili ülkenin göçmenlik mevzuatı ayrıca uygulanır.
Şirket kurulumu ile kişisel göçmenlik planı ayrı projeler olarak ele alınmalıdır.
Türkiye'deki mevcut şirket doğrudan EU Inc'e çevrilebilir mi?
Bugün bunu kesin söylemek mümkün değil.
Teklif AB şirket hukukundaki dönüşüm, birleşme ve bölünme mekanizmalarına dayanıyor. Türkiye'de kurulmuş bir üçüncü ülke şirketinin doğrudan EU Inc'e dönüşebileceğini varsaymak doğru değildir.
Türk şirketi bulunan girişimciler açısından gelecekte farklı yapılar değerlendirilebilir:
- Türkiye şirketi + ayrı EU Inc,
- ana şirket/iştirak yapısı,
- belirli faaliyetlerin AB şirketine aktarılması,
- yatırımın EU Inc üzerinden alınması.
Her model vergi ve operasyon sonuçları doğurur.
Türk şirketi ve EU Inc birlikte çalışabilir mi?
Teorik olarak evet; farklı ülkelerdeki grup şirketlerinin birbirleriyle çalışması olağan bir durumdur.
Ancak grup içi hizmet, lisans, ürün satışı veya yönetim ücretleri gibi işlemler transfer fiyatlandırması ve diğer vergi kurallarına tabi olabilir.
Bu nedenle “Türkiye şirketimi tutarım, EU Inc'e istediğim şekilde para aktarırım” gibi basit yaklaşım doğru değildir.
Hangi ülkeye kayıt olmak gerekir?
Teklif kurucuların kayıt ülkesini seçebilmesini öngörüyor. Türk kurucu açısından karar şu kriterlere dayanmalı:
- kurucunun nerede yaşayacağı,
- ana ekibin nerede olacağı,
- müşterilerin hangi ülkelerde bulunduğu,
- banka ve muhasebe altyapısı,
- yatırımcıların tercihleri,
- depo/lojistik ihtiyacı,
- gerçek yönetim yeri,
- vergi ve KDV etkileri.
Yalnız düşük vergi oranı veya düşük kuruluş maliyetine bakmak yeterli değil.
Türkiye'den e-ticaret yapanlar için ne değişebilir?
EU Inc Avrupa'da şirket hukukunu sadeleştirebilir; ancak e-ticaret operasyonlarında stok, ithalat, OSS/IOSS ve yerel KDV kayıtları önemini korur.
Örneğin ürün Almanya'daki depoda tutuluyorsa, şirket başka bir ülkede kayıtlı olsa dahi Alman KDV yükümlülükleri gündeme gelebilir.
EU Inc “tek şirket” sağlayabilir; “tek KDV yükümlülüğü” sağlamaz.
Türkiye'den hizmet ihracatı yapanlar için ne değişebilir?
Yazılım, danışmanlık veya dijital hizmet sunan girişimler için fiziksel stok olmadığı için yapı daha sade olabilir. Yine de yönetim yeri, çalışanların bulunduğu ülke, banka ve vergi ikameti analiz edilmelidir.
EU Inc özellikle birden fazla AB ülkesinde müşteri ve yatırımcı ağı kurmak isteyen dijital şirketlerde daha fazla değer yaratabilir.
Türk kurucular bugün ne hazırlamalı?
EU Inc'i bekleyen girişimciler için bugünden yapılabilecek en faydalı hazırlıklar şunlardır:
- AB pazarındaki gerçek faaliyet planını belirlemek.
- Kurucuların ve yöneticilerin nerede yaşayacağını netleştirmek.
- AB yerleşik direktör şartının yapıya etkisini düşünmek.
- Banka/KYC için fon kaynağı ve iş modelini belgelemek.
- Türkiye şirketi varsa grup yapısının mantığını planlamak.
- Göçmenlik ihtiyacını şirket hukukundan ayrı ele almak.
- Resmî yasama dosyasını takip etmek.
Sonuç
Mevcut teklife göre Türk vatandaşlığı EU Inc kuruculuğuna tek başına engel görünmüyor. Fakat şirketin AB içindeki bağlantısı, yönetim kurulu, dijital kimlik, banka KYC'si, vergi ve göçmenlik gibi konular yine gerçek planlama gerektiriyor.
EU Inc Türkiye'den Avrupa'ya açılan girişimler için önemli bir araç olabilir; fakat bunu “Avrupa'da şirket açmanın bütün sorunlarını tek formda çözen sistem” olarak görmek doğru olmaz.